Փաստեր գրանիտի մասին

0
246
Facts about Granite

Գրանիտ (լատ.՝ granum — հատիկ), հրաբխային ապար, որն ամենատարածվածն է մայրցամաքային երկրակեղևում։ Այն բյուրեղյա մեծ, միջին և փոքր հատիկներով զանգվածային հրաբխային ապար է։
Գրանիտն ունի բարդ բաղադրություն։ Հիմնականում կազմված է դաշտային սպաթից, փայլարից և կվարցից։ Կախված այս հանքանյութերի հարաբերակցությունից՝ գրանիտն ընդունում է զանազան գույներ։ Առավել տարածված են մոխրագույն և սև գրանիտները, բայց պատահում են նաև վարդակարմիր, սպիտակ, դեղին և կանաչ երանգներ։
Գրանիտը վաղուց օգտագործվում է որպես շինարարական քար շնորհիվ իր միատարր կազմի, հաճելի գունավորման, մեծ ամրության և արդյունահանման ու մշակման բավական պարզ եղանակի։ Արդյունահանվող գրանիտի մոտ կեսն իր կիրառությունն է գտնում որպես բլոկ, սալիկ կամ «սլեբ», որպես զանազան ապրանքներ՝ հուշարձաններ և ճարտարապետական փոքր ֆորմաներ, իսկ մյուս կեսն օգտագործվում է կտրտված, մանրացված վիճակում։
Այս գրառման մեջ ընդգրկել ենք փաստեր գրանիտի մասին, որոնք իսկապես ուշագրավ են՝

  • Գրանիտի անունը գալիս է «հատիկ» բառից, որը նշանակում է «հացահատիկ»: Այս հանքանյութն այդպես է անվանվել հատիկավոր կառուցվածքի պատճառով:
  • Գրանիտի գույնը կախված է ժայռում առկա ֆելդսպարի խառնուրդի քանակից:
  • Գրանիտը լինում է շատ տարբեր գույներով: Կա նույնիսկ սպիտակ ու կանաչ:
  • Լեռների մեծ մասը կազմված է գրանիտե ապարներից: Որպես, օրինակ, աշխարհի երրորդ բարձր գագաթը՝ Կանչենջունգան:
  • Գրանիտի հանքավայրերը հայտնաբերվում են մինչև 20 կիլոմետր խորության վրա:
  • Այս հանքանյութի առաջացումը տեղի է ունեցել անհիշելի ժամանակներում՝ հսկայական ճնշման տակ: Հետագա երկրաբանական դարաշրջաններում, գրանիտե լեռնազանգվածները շատ տեղերում քամվել են հողի կողմից:
  • Գրանիտե շենքերը կարող են կանգուն մնալ մինչև 400-500 տարի առանց քամու կամ խոնավության վախի: Եվ նույնիսկ ավելին:
  • Գրանիտի մեկ երրորդից քառորդ մասը սովորական քվարց է: Նրա շնորհիվ է, որ այս հանքանյութը այնքան գեղեցիկ է փայլում:
  • Այն ունի թույլ ֆոնային ճառագայթում, ուստի գրանիտը հազվադեպ է օգտագործվում ներքին հարդարման համար:
  • Ճառագայթահարման ուժը կախված է դաշտից, բայց շատ դեպքերում այն ​​չի գերազանցում անվտանգ մակարդակը:
  • Ձայնի թրթռումները տարածվում են գրանիտե զանգվածով մի քանի տասնյակ անգամ ավելի արագ, քան օդում:
  • Այս հանքանյութի հիմնական մասը ձեւավորվել է մեր մոլորակի վրա մոտ 50 միլիոն տարի առաջ:
  • Գրանիտային զանգվածների մեծ մասը պարունակում է ուրանի փոքր մաս:
  • Գրանիտի գրեթե 50%-ը թթվածին է` այլ նյութերի հետ փոխկապակցված վիճակում:
  • Այս հանքանյութի խտությունը 2.5 անգամ ավելի է, քան ջրի խտությունը:
  • Երկրի ընդերքում տարածվածության առումով այն զբաղեցնում է առաջին տեղը:
  • Աշխարհի գրանիտի մեծ մասն արդյունահանվում է Չինաստանում:
  • Գրանիտի ամենահազվագյուտ տեսակը կոչվում է պլուտոն: Ձևավորված երկրաբանական պայմանների եզակի համադրությամբ՝ այն արդյունահանվում է միայն Հյուսիսային Ամերիկայի արևմուտքում:
  • Արեգակնային համակարգի այլ մոլորակներում գրանիտի գոյությունը կանխատեսում են գիտնականները, բայց դեռ ոչ մի ապացույց չկա: Ավելին, Երկրի վրա գոյություն ունեցող շատ այլ ժայռեր հանդիպում են նաև այլ մոլորակներում և արբանյակներում:

Գրանիտը հեշտությամբ հղկվում և փայլեցվում է, սակայն գրանիտի հիմնական առավելությունն արտաքին ազդեցությունների հանդեպ կայունությունն է։ Այն դիմանում է մինչև 800°С ջերմաստիճանի։ Բնական հանքանյութերի մեջ այն երրորդ տեղն է զբաղեցնում իր ամրությամբ բյուրեղներից և կվարցիտներից հետո։ Բացի այդ, գրանիտն ունի ջրակլանման ցածր մակարդակ և բարձր դիմացկունություն ցրտի, թթուների և աղտոտվածության հանդեպ։
Դարեր ի վեր գրանիտն օգտագործվում է որպես շինարարական և երեսպատման նյութ։ Այն օպտիմալ է արտաքին երեսպատման և սալարկման, ճարտարապետական փոքր ֆորմաներ և քանդակներ ստեղծելու համար։ Գրանիտն օգտագործվում է նաև շենքերի ներքին հարդարման համար, հատկապես այնտեղ, որտեղ պետք է համատեղել էսթետիկան և ամրությունը։

Այլ գրառումներ